Tổng số lượt xem trang

Thứ Hai, 13 tháng 10, 2008

SIÊU ÂM CHẨN ĐÓAN U ĐẠI TRÀNG PHỐI HỢP VỚI NỘI SOI VÀ SINH THIẾT

BS NGUYỄN THIỆN HÙNG
Trung tâm Y khoa MEDIC- Thành phố Hồ Chí Minh

I.ĐẶT VẤN ĐỀ:

Siêu âm thường quy qua ngã bụng là một trong những phương tiện tầm soát bệnh lý u ống tiêu hoá trong đó có u đại tràng. Hàng năm, có khoảng 150.000 ca mới u đại tràng được phát hiện bằng nội soi đại tràng (4). Đây là nhóm bệnh gây chết đứng hàng thứ hai tại Mỹ (2).
Qua công trình này kết luận u đại tràng của siêu âm B mode được đối chiếu với nội soi, xét nghiệm, giải phẫu bệnh cùng dấu ấn ung thư CEA và huyết thanh chẩn đoán CMV.

II.PHƯƠNG PHÁP và ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Có 34 trường hợp u đại tràng được phát hiện bằng siêu âm qua ngả bụng, đầu dò convex 3,5MHz, sau đó được nội soi sinh thiết và xét nghiệm. Các trường hợp có di căn được chụp CT cắt lớp kiểm chứng và đánh giá di căn xa.

III.KẾT QUẢ và BÀN LUẬN:

1/Về vị trí:

Thường gặp u đại tràng phải, đại tràng sigma và trực tràng (xem bảng 1). 2 ca u đại tràng góc gan và góc lách đều bị sót ở siêu âm bệnh viện bạn.
Bảng 1: Số ca u đại tràng theo vị trí.





2.Về dấu hiệu dày vách:

Được coi là bệnh lý khi vách dày hơn 5mm. Các dấu hiệu mất đối xứng, mất cấu trúc thành tầng (straitified pattern), dấu hiệu lồng ruột được ghi nhận.
Bảng 2: Bề dày vách u đại tràng


3.Về tuổi và phái tính:

Nam giới đa số (32/34), tuổi 35-55, lớn nhất 73.

4.Vấn đề di căn phát hiện lúc khám:

Có 2 ca có di căn hạch chèn ép làm ứ nước thận và di căn gan 1 ổ. Tỉ lệ di căn của u đại tràng trong lô nghiên cứu là 5,8% (2/34 ca). Đa số ca phát hiện lúc khám siêu âm đã có triệu chứng (đau bụng, rối loạn đi cầu, tiêu có máu).

5.Chỉ định nội soi đại tràng là lựa chọn tốt nhất nhưng mắc tiền nhất và có một tỉ lệ tai biến (thủng) nhất định, nhưng qua nội soi có thể phát hịện toàn bộ các loại tân sản, sinh thiết và cắt pôlyp đại tràng (5). Chụp đại tràng cản quang không chắc chắn bằng. Nội soi hậu môn và đại tràng sigma chỉ khảo sát đoạn cuối nhưng cho kết quả chính xác như nội soi đại tràng. Tìm máu ẩn trong phân có độ nhạy có giới hạn (37-69%), phải làm mỗi năm, và có khoảng 85-90% trường hợp dương tính là dương tính giả.

6.Về CEA và huyết thanh chẩn đoán CMV:

• CEA tăng phù hợp với các ca dày vách ác tính.
• Huyết thanh chẩn đoán CMV (HTCĐ CMV)= Chỉ làm một số ca (14 ca), nhận thấy IgG dương tính trong các ca u tân sản (ác tính và pôlýp kèm nghịch sản đại tràng), IgG không dương tính ở các trường hợp dày vách do viêm. Như vậy tuy chưa rõ cơ chế sinh u, lại có thêm cơ sở cho thấy human cytomegalovirus có liên quan đến u đại tràng (1,2,3).

7.Về kết quả sinh thiết qua nội soi:

Đa số là carcinoma tuyến biệt hoá kém và vừa xâm nhập, 2 ca pôlyp tuyến ống kèm nghịch sản đại tràng và 1 ca viêm trực tràng.

8.Về vai trò siêu âm trong khám phát hiện u đại tràng: Chỉ thấy được các u đã lớn. Các trường hợp vách dày dưới 10mm thường không chính xác. Lợi điểm là có thể tìm tổn thương phối hợp và di căn ngoài ruột và khám lại được nhiều lần.

IV.KẾT LUẬN:

Siêu âm B mode thường quy phát hiện u đại tràng không khó nhất là khi phối hợp với nội soi đại tràng và giải phẫu bệnh lý. Siêu âm kết hợp nội soi và sinh thiết đủ để chẩn đoán, nếu có hay nghi ngờ có di căn thì nên phối hợp thêm với CT scan.
Cần có chương trình tầm soát u đại tràng có hệ thống và hiệu quả cho người trong độ tuổi nguy cơ mắc bệnh.



Tài liệu tham khảo :

1.Avni A, Haikin H, Feuchtwanger MM, Sacks M, Naggan L, Sarov B, Sarov I.: Antibody pattern to human cytomegalovirus in patients with adenocarcinoma of the colon. Intervirology. 1981;16(4):244-9.
2.Harvey McConnell: Human Cytomegalovirus May Play Role in Colorectal Cancer, Lancet 2002; 360:1557-63
3.Lualhati Harkins et al: Specific Localisation of Human Cytomegalovirus Nucleic Acids and Proteins in Human Colorectal Cancer . The Lancet, Vol 360, No 9345
4. Maurizio Ponz de Leon: Colorectal Cancer, New York, Springer-Verlag, 2002.
5. Steven H. Woolf: The Best Screening Test for Colorectal Cancer — A Personal Choice, The New England Journal of Medicine, Vol 343:1641-1643, November 2000, No22.

Xem trong Siêu âm ngày nay Số 34 (2004)






Không có nhận xét nào :