Tổng số lượt xem trang

Thứ Sáu, 4 tháng 11, 2016

SIÊU ÂM ĐÀN HỒI TẠI VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ KỲ VỌNG

SIÊU ÂM ĐÀN HỒI TẠI VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ KỲ VỌNG
BS Nguyễn Thiện Hùng
TRUNG TÂM Y KHOA MEDIC HÒA HẢO

Siêu âm đàn hồi đã được đưa vào ứng dụng lâm sàng tại thành phố HCM từ năm 2005 với FibroScan tại MEDIC. Sau vài năm thăm dò,  kỹ thuật SA đàn hồi A-mode này được đầu tư tại bệnh viện FV và ĐH Y Dược. Hiện nay ở MEDIC mỗi ngày có hơn 60 lượt khám và mỗi tháng hơn 2000 lượt.

Các máy SA đàn hồi khác cũng được lần lượt đầu tư: loại đàn hồi theo trục dọc (hay đàn hồi căng, biến hình, strain) như Hitachi, Aloka, GE, Toshiba, Siemens Antare, đến đàn hồi biến dạng theo trục ngang mà đại biểu ARFI nổi trội là Siemens S2000 với 3 máy đầu tiên tại MEDIC, Huế và Y Dược năm 2011, và gần đây nâng cấp thành S3000 cùng với những cải tiến theo đàn hồi trục ngang của Toshiba, và Samsung và Philip. Trong khi đó hệ máy Supersonic rất riêng vẫn là shear wave elastography nhưng theo đơnvị kiloPascal từ Pháp thay vì m/s như các dòng máy Đức, Nhật ngoài Pháp.

Trong nước, đã có các báo cáo và luận văn về Fibroscan ở gan , ARFI Siemens ở gan, , giáp, tinh hoàn, phổi, hạch ngoại biên, tụy, thận, tiền liệt tuyến tại MEDIC và Huế, thống nhất cao rằng siêu âm đàn hồi giúp giảm chỉ định sinh thiết và phân hạng lại BIRADs ở vú  và TYRADs, ở giáp. Tuy nhiên cũng có ý kiến nêu lên những giới hạn của kỹ thuật siêu âm đàn hồi ở vú, giáp và hạch ngoại biên.

Điều khó hiểu là vai trò FibroScan có vẻ nổi trội và giá khám cũng cao hơn đàn hồi ARFI Siemens S2000 ở bệnh lý gan lan tỏa dù là A-mode và hoàn toàn mù trong khi ARFI Siemens S2000 chọn được vùng ROI trên 2 thùy gan tuy kích thước lớn và gần đây được chỉnh sửa nhỏ hơn, tiện lợi hơn ở phiên bản Siemens S3000.
Nếu như FibroScan dễ dàng thống nhất giữa các đơn vị bệnh viện thì ARFI Siemens gặp cảnh có nên sử dụng giá trị  số đo quá ngưỡng X.XXm/s hoặc không. Điều này được giải thích là sóng biến dạng không được tạo ra ở vùng có nang hoặc vôi hóa cũng như biên độ tạo sóng quá thấp hay quá cao ở những vùng tổn thương quá cứng như hạt giáp hay nốt vú. Do đó không nên đưa vào thống kê những giá trị quá ngưỡng này vì sẽ làm sai lệch kết quả. Tuy có những bài báo nước ngoài phải gỡ xuống sau in vì không reproductive nhưng dường như trong nước chưa chú ý lắm điều này. Đây sẽ là một khó khăn cho những meta-analysis trong nước về sau.
Nhân đây mới thấy Supersonic thật là academic khi tự làm meta-analysis về siêu âm đàn hồi shear wave u tuyến vú ở 8 trung tâm trong đó có 1 địa điểm ở Mỹ. Tại Việt nam mới chỉ công bố siêu âm vú shear wave Supersonic của MEDIC 2011 (WFUM Austria).

Vấn đề sinh thiết để kiểm chứng siêu âm đàn hồi: Ở các bài báo nước ngoài luôn có kèm các báo cáo số liệu sinh thiết như ở gan cho FibroScan và ARFI Siemens. Trong nước cũng có sinh thiết gan, giáp, vú khi nghiên cứu siêu âm đàn hồi FibroScan, ARFI gan, giáp, vú và shear wave Supersonic vú tại MEDIC. Nhưng tại các tỉnh thì khó thực hiện sinh thiết để củng cố kết quả của siêu âm đàn hồi, mà thật ra cũng không cần thiết vì ở nước ngoài đã làm, thành phố HCM và Huế cũng đã làm và thấy US Elasto có tương quan thống kê chặt chẽ. Fatty liver và diabetic steatosis có thể là xu hướng của siêu âm đàn hồi trong tương lai.

Sau hơn 5 năm áp dụng siêu âm đàn hồi,  nhìn lại thấy siêu âm Việt nam rất hào hứng với kỹ thuật này giống như lúc áp dụng kỹ thuật siêu âm Doppler của thập niên 90 thế kỷ trước. Dù có nhiều nhược điểm và thiếu thống nhất, việc áp dụng kỹ thuật siêu âm đàn hồi tại Việt nam là không thể thiếu được tại các bệnh viện thành phố lớn và các bệnh viện vùng xa nơi khó làm sinh thiết để chẩn đoán chính xác. Máy siêu âm có đàn hồi trên thị trường nay rất đa dạng, số liệu của người Việt nam cũng nhiều hơn, nên chi các bác sĩ siêu âm nên dành thì giờ áp dụng kỹ thuật siêu âm đàn hồi trong lúc khám siêu âm thường quy. 

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH:

Siêu âm đàn hồi và ứng dụng lâm sàng, Nguyễn Thiện Hùng, MEDIC C 2015.
Siêu âm đàn hồi phần mềm: Vú, Giáp, Hạch, Vai trò và giới hạn của kỹ thuật, Lê Hồng Cúc, Báo cáo tại Hn CĐHA tại Cần thơ , 2015. 


Không có nhận xét nào :