Về GAAD Score

Điểm số GAAD (GAAD score) trong chẩn đoán u gan/ung thư tế bào gan (HCC) không phải là giá trị tuyệt đối.

Nói cách khác, kết quả GAAD cao không khẳng định 100% bị ung thư gan, và  kết quả GAAD thấp cũng không hoàn toàn loại trừ được khối u.

1. Bản chất của chỉ số GAAD là gì?

GAAD là một mô hình thuật toán dự báo nguy cơ (risk prediction algorithm), được tính toán dựa trên sự kết hợp của 4 yếu tố:

• Gender (Giới tính)

• Age (Tuổi)

• AFP (Alpha-fetoprotein - chỉ số sinh học)

• DCP / PIVKA-II (Des-gamma-carboxyprothrombin - chỉ số sinh học)

Thuật toán này đưa ra một điểm số đại diện cho xác suất/nguy cơ một tổn thương tại gan là ung thư tế bào gan (HCC).

2. Vì sao GAAD không thể coi là giá trị tuyệt đối?

Mặc dù các nghiên cứu lâm sàng đánh giá GAAD có độ nhạy và độ đặc hiệu khá cao (khoảng 80 - 95% tùy giai đoạn), chỉ số này vẫn có thể xảy ra sai số:

• Dương tính giả (Không có u nhưng GAAD vẫn cao):

• Chỉ số PIVKA-II (DCP) hoặc AFP có thể tăng cao trong các trường hợp viêm gan cấp/mạn đợt bùng phát, xơ gan nặng tiến triển.

• Nồng độ PIVKA-II có thể bị ảnh hưởng bởi thiếu hụt Vitamin K hoặc việc sử dụng một số thuốc chống đông máu (như Warfarin).

• Âm tính giả (Có khối u nhưng GAAD vẫn thấp):

• Một số khối u gan giai đoạn rất sớm hoặc u gan thuộc thể không tiết/tiết rất ít AFP và DCP vào máu.

• Giá trị phụ thuộc vào ngưỡng cắt (Cut-off):

• GAAD đưa ra kết quả dựa trên điểm ngưỡng tối ưu về mặt thống kê (thường là 2.57). Bất kỳ điểm ngưỡng thống kê nào cũng luôn tồn tại một khoảng dung sai nhất định.

3. Tiêu chuẩn xác định chính xác khối u gan

Trong thực hành, chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh mới là những phương pháp mang tính chất khẳng định/tiêu chuẩn vàng:

1. Chẩn đoán hình ảnh : Chụp cắt lớp vi tính (CT scanner) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) có tiêm thuốc cản từ (theo phân loại LI-RADS). Nếu tổn thương có tính chất ngấm thuốc điển hình của ung thư gan (ngấm thuốc nhanh ở thì động mạch và thải thuốc ở thì tĩnh mạch),  có thể khẳng định mà không cần sinh thiết.

2. Sinh thiết khối u: thực hiện khi hình ảnh CT/MRI không điển hình).

Tóm lại

GAAD score đóng vai trò là một công cụ hỗ trợ tầm soát và định hướng nguy cơ rất tốt. Khi kết hợp GAAD với siêu âm gan, hiệu quả phát hiện sớm u gan được nâng lên đáng kể. 

Tuy nhiên, để khẳng định chính xác bản chất khối u, bắt buộc phải đánh giá qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh (CT/MRI) hoặc sinh thiết theo chỉ định của chuyên khoa.