G E R D

Siêu âm là một phương pháp hỗ trợ đắc lực trong việc chẩn đoán trào ngược dạ dày thực quản (GERD), đặc biệt là ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ (vì kỹ thuật này không xâm lấn, không đau và không nhiễm xạ). Ở người lớn, siêu âm thường khó quan sát hơn do ảnh hưởng của hơi trong dạ dày, nhưng vẫn có giá trị phối hợp chẩn đoán.

​Dưới đây là quy trình và cách bác sĩ thực hiện siêu âm để khám trào ngược dạ dày:

​1. Chuẩn bị trước khi siêu âm

• ​Nhịn ăn: Bệnh nhân thường được yêu cầu nhịn ăn trước đó vài giờ để dạ dày sạch, ít hơi, giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc vùng tâm vị (nơi nối thực quản và dạ dày).
• ​Uống nước (khi có chỉ định): Trong quá trình khám, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân uống một ít nước lọc. Nước đóng vai trò như một chất dẫn truyền âm thanh tự nhiên, giúp làm rõ lòng thực quản và dạ dày trên màn hình siêu âm.

​2. Tư thế nằm

• ​Bệnh nhân thường nằm ngửa. Bác sĩ sẽ bôi một lớp gel chuyên dụng lên vùng bụng trên (vùng thượng vị) để đầu dò tiếp xúc tốt và truyền sóng âm rõ nét hơn.

​3. Quá trình quan sát trên màn hình (Cách bác sĩ đánh giá)

​Đặt đầu dò ở vùng thượng vị, hướng về phía ngực để quan sát đoạn thực quản bụng và tâm vị. Quá trình này bao gồm:

• ​Đo kích thước và hình thái: Đo chiều dài đoạn thực quản bụng, góc His (góc giữa thực quản và phình vị lớn dạ dày) và độ dày của thành thực quản. Nếu góc này bị tù hoặc đoạn thực quản bụng quá ngắn, nguy cơ trào ngược sẽ cao hơn.
• ​Theo dõi cử động (Siêu âm thời gian thực - Real-time): Quan sát liên tục trong vài phút (thường là sau khi bệnh nhân nuốt nước), tìm  dấu hiệu dịch hoặc thức ăn từ dạ dày di chuyển ngược từ dưới lên trên vào lòng thực quản.
• ​Đếm số dòng trào ngược: Đặc biệt ở trẻ em theo dõi trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: 5 - 10 phút) đếm cac đợt dịch trào ngược lên và thời gian của mỗi đợt kéo dài bao lâu.
• ​Siêu âm Doppler màu: Giúp phát hiện dòng chảy của dịch. Khi có luồng dịch chuyển động ngược chiều (từ dạ dày lên thực quản), màn hình Doppler sẽ hiển thị màu sắc (xanh hoặc đỏ tùy hướng dòng chảy), giúp  xác định dòng trào ngược.

​Lưu ý quan trọng: Siêu âm là phương pháp động, phụ thuộc nhiều vào thời điểm thăm khám (nếu lúc siêu âm không xảy ra cơn trào ngược thì có thể bỏ sót). Do đó, để có kết quả chính xác nhất, siêu âm thường được kết hợp với các triệu chứng lâm sàng và các phương pháp khác như nội soi dạ dày - thực quản hoặc đo pH thực quản 24 giờ.